Öğretmenlerimiz
Sakarya Amerikan Kültür · Öğretmen ve öğrenme

Bir çocuğun sesini, duyan öğretmen.

Çocuk İngilizce eğitiminde öğretmen neden hâlâ merkezde?

İyi bir çocuk İngilizce öğretmeni, öğrenileni anlatmanın yanında çocuğun nasıl katıldığını, nerede desteğe ihtiyaç duyduğunu ve neyi kendi başına yapabildiğini fark eder. Araştırmalar ve öğretmen gelişimi kaynaklarıyla bu rolü inceliyoruz.

Bir çocuğun maket şehir üzerinden anlattığı rotayı dikkatle dinleyen öğretmen ve üç öğrencinin yüz yüze öğrenme illüstrasyonu.
Sakarya Amerikan Kültür6 dk okuma4 kaynak
Bu yazıda

Bir çocuk bir sorunun cevabını biliyor olabilir. Yine de elini kaldırmadan önce etrafına bakar, cümlesini yarıda bırakır veya öğretmeninin yüzünde bir işaret arar. O anda öğrenme yalnızca doğru kelimeyi hatırlamaya bağlı değildir. Çocuğun denemeye değer bulduğu, sözünün dinleneceğine inandığı bir ortam da gerekir.

Sakarya’da çocuklar için İngilizce kursu ararken ders materyalini, teknolojiyi ve haftalık programı incelemek doğaldır. Bunların nasıl kullanıldığını belirleyen insanı da aynı dikkatle değerlendirmek gerekir. Bu rehber, öğretmenin çocuğun dil öğrenme yolculuğuna katkısını; sınıfta gözlenebilecek davranışlar, araştırmalar ve velinin sorabileceği anlamlı sorular üzerinden ele alıyor.

Güven, çocuğun öğrenmeye katılabildiği yerde görünür

Öğretmenin sıcak davranması değerlidir. Fakat güvenin eğitimdeki karşılığı, her çocuğun bir etkinliğe girebilmesi ve zorlandığında yardım isteyebilmesidir. Hızlı cevap veren öğrenci kadar düşünmek için zamana ihtiyaç duyan öğrencinin de derste bir yeri olmalıdır. Öğretmen bazen soruyu küçültür, bazen bir görsel sunar, bazen de cevabı söylemek yerine biraz daha bekler.

Roorda ve çalışma arkadaşlarının 189 araştırmayı birleştiren meta-analizi, öğretmen–öğrenci ilişkileri, derse katılım ve akademik başarı arasındaki bağlantıları inceliyor. Bulgular, ilişkinin öğrenmeye katılımla birlikte düşünülmesini destekliyor. Araştırma farklı okul derslerini ve yaşları kapsadığı için bunu belirli bir İngilizce programına ait sonuç gibi okumamak gerekir.[1]

Veli açısından iyi bir gözlem sorusu şudur: Çocuğum yalnızca öğretmenini seviyor mu, yoksa yanında bir şey denemeye de cesaret ediyor mu? Bir arkadaşına soru sormak, anlamadığı yönergeyi tekrar istemek veya kısa bir cevap vermek bu katılımın küçük fakat anlamlı işaretleri olabilir.

İlgi, çocuğun yerine konuşmakta değil; kendi sesini kullanmasına alan açmakta görünür.

Aynı hedefe, çocuğun gelişimine uygun bir yoldan gitmek

Üçüncü sınıftaki bir çocukla sekizinci sınıftaki bir öğrencinin ilgi alanı, okuma deneyimi ve kendini gösterme biçimi aynı değildir. İngilizce seviyeleri birbirine yakın olsa bile görevlerin sunumu değişebilir. Daha küçük bir öğrenci somut nesnelerle bir rotayı anlatırken, daha büyük bir öğrenci iki seçenek arasında karar verip gerekçesini açıklamak isteyebilir.

British Council’ın ilkokul öğretmenleri için gelişim programı; çocukların gelişimini anlamayı, düşünme becerilerini desteklemeyi ve öğrenmeyi ders içinde değerlendirmeyi birlikte ele alıyor. Bu, çocuklara öğretimde yalnızca etkinlik çeşitliliğine bakmanın yetersiz kaldığını gösteren bir mesleki çerçeve sunuyor. İlkokul odağı, daha büyük öğrencilerin ihtiyaçlarıyla ayrıca tamamlanmalıdır.[2]

Yaşa uygun öğretim her şeyi kolaylaştırmak değildir. Çocuğun erişebileceği bir başlangıç sağlamak ve desteği zamanla azaltmaktır. Bir görev önce görselle, sonra birkaç anahtar ifadeyle, sonunda çocuğun kendi seçimleriyle ilerleyebilir. Böylece öğretmen hem zorlanmayı hem de bağımsız kullanımı fark edebilir.

Dersi öğretmenin anlatısından çocuğun kullanımına taşımak

İngilizce dersinin enerjik olması tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Çocuk neyi dinledi, neyi anlamaya çalıştı ve hangi düşüncesini İngilizceyle paylaştı? Bir öğretmen bu soruları ders hedefiyle ilişkilendirdiğinde, hareketli bir etkinliğin içinde de sakin bir ikili çalışmada da öğrenme fırsatını koruyabilir.

Bir şehir maketi üzerinde yön tarif edildiğini düşünün. Çocuğun yolu ezberden tekrar etmesi ile arkadaşının farklı başlangıç noktasına göre yeni bir tarif vermesi aynı kullanım değildir. İkinci durumda dinlemek, konumu anlamak ve uygun ifadeyi seçmek gerekir. Öğretmen başlangıç noktasını veya gidilecek yeri değiştirerek çocuğun ezberlediğini mi tekrarladığını, yoksa dili duruma göre mi kullandığını gözlemleyebilir.

Cambridge English Teaching Framework, öğretmen yeterliğini dil bilgisiyle sınırlamaz; öğreneni tanıma, öğretim ve değerlendirme gibi boyutları da kapsar. Veli için bunun karşılığı, öğretmenin ne kadar konuştuğundan önce çocuğun nasıl öğrenmeye katıldığını sormaktır.[3]

Pratiğe taşıyın

Öğretmenle konuşurken üç somut soru

İlk görüşmede genel bir “Nasıl gidiyor?” sorusunu öğrenmenin içeriğine yaklaştırabilirsiniz.

  1. Neyi kendi başına yapabiliyor?

    Çocuğun şu anda destek olmadan uygulayabildiği bir yönergeyi, ifadeyi veya iletişim görevini sorun.

  2. Nerede ve nasıl destek alıyor?

    Zorlandığında öğretmenin verdiği ipucunu ve yeniden deneme fırsatını konuşun.

  3. Sıradaki küçük hedef ne?

    Bir sonraki dönemde gözlenebilecek açık bir kullanım hedefi belirlemeye odaklanın.

Düzeltmek kadar, yeniden denemeye yardımcı olmak

Bir çocuk cümle kurduğunda aynı anda birçok şey yapar: Söyleyeceğini seçer, kelimeyi hatırlar, sesi çıkarır ve karşısındakinin tepkisini izler. Öğretmenin vereceği geri bildirim o anın amacını gözetmelidir. Bir konuşmayı sürdürmek ile yeni öğrenilen ifadeyi daha doğru kullanmak farklı müdahaleler gerektirebilir.

Lyster ve Saito’nun 15 sınıf araştırmasını kapsayan meta-analizi, sözlü düzeltici geri bildirimin ikinci dil gelişimine katkı sağlayabildiğini bildiriyor. Bu bulgu, her cümlede bütün hataları düzeltmek için bir gerekçe değildir; geri bildirimin nasıl verildiğini düşünmek için bir dayanak oluşturur.[4]

“Yanlış” demenin ötesinde bir ipucu vermek, doğru biçimi duyurmak ve çocuğa yeniden kullanma fırsatı tanımak daha açıklayıcı bir öğretmen davranışıdır. Veliye aktarılan gelişim de benzer biçimde somutlaşabilir: Hangi ifadeyi daha rahat kullanıyor, hangi durumda yardım istiyor ve sıradaki küçük hedef ne? Böyle bir konuşma çocuğu yalnızca bir notla tanımlamaz.

VR deneyimi ile yüz yüze ders arasındaki insan bağı

Sakarya Amerikan Kültür Kids programı, 3–8. sınıflar için haftada dört VR destekli İngilizce çalışmasını bir yüz yüze dersle birleştiriyor. Bu yapı içinde teknoloji, İngilizceyle daha sık karşılaşma alanı sunarken yüz yüze ders çocuğun anlatmasını, soru sormasını ve başkalarıyla dili yeniden kullanmasını destekleyen insan temasını korur.

Öğretmenin rolü bu deneyimler arasında bağlantı kurmaktır. Çocuk bir ortamda duyduğu ifadeyi yeni bir konuşmada kullanabiliyor mu? Görevi tamamlaması, yönergeyi gerçekten anladığı anlamına geliyor mu? Bir cümleyi hatırladığı halde karşılıklı konuşmada zorlanıyor mu? Bu sorular, teknolojide geçirilen zamanı bir öğrenme hedefiyle ilişkilendirir.

Yüz yüze buluşmayı yalnızca haftanın etkinliklerini kontrol eden bir saat gibi düşünmemek gerekir. Öğrencinin kendi kelimeleriyle anlatması, arkadaşını dinlemesi ve daha önce çalıştığı dili farklı bir durumda denemesi bu buluşmanın eğitim değerini oluşturur. VR çalışmasının nerede yapıldığı, ekipman ve süre gibi uygulama ayrıntıları ise program görüşmesinde netleştirilmelidir.

Velinin anlayabildiği gelişim, çocuğun yapabildiği işten başlar

“Dersi iyi geçti” rahatlatıcı bir cümledir. Fakat çocuğun öğrenmesini takip etmek için daha açıklayıcı bir dil gerekir. Bir yönergeyi bağımsız uygulaması, kısa bir konuşmaya katılması veya aynı kelimeyi yeni bir bağlamda kullanması gibi gözlemler, velinin ilerlemeyi anlamasına yardımcı olur. Her değişimin bir sınav puanına dönüşmesi gerekmez.

Öğretmenle görüşürken çocuğun arkadaşlarıyla karşılaştırılmasından önce kendi başlangıcına dönün. Daha önce neyi yaparken desteğe ihtiyaç duyuyordu? Şimdi neyi daha rahat yapıyor? Evde İngilizceye yaklaşımı değişti mi? Bu sorular, hız yarışına dönüşmeden bir sonraki öğrenme adımını konuşmayı kolaylaştırır.

Bizim önemsediğimiz öğretmen rehberliği; çocuğun merakını ciddiye alan, zorlandığı noktayı fark eden ve gelişimini anlaşılır hale getiren bir ilişkidir. Sakarya’da çocuk İngilizce eğitimi seçerken teknoloji kadar bu ilişkinin niteliğini de değerlendirin. Çocuğun öğrenme yolculuğu, onu tanıyan bir yetişkinle çok daha anlamlı bir konuşmaya dönüşebilir.

Sakarya Amerikan Kültür

Teknolojiyle deneyim. Öğretmenle anlam ve bağ.

3–8. sınıflara yönelik Kids modelimizde haftada dört VR destekli çalışma ve bir yüz yüze ders birlikte yer alır. Çocuğunuzun başlangıcını, ihtiyacını ve öğretmen desteğini program üzerinden birlikte konuşalım.

Kaynakça

Bilginin kaynağına ulaşın.

Numaralı bağlantılar, yazıda yararlanılan araştırmalara ve resmî açıklamalara yönlendirir. Kaynak notları, her yayının kapsamını ve nasıl değerlendirildiğini açıklar.

  1. Debora L. Roorda, Suzanne Jak, Marjolein Zee, Frans J. Oort & Helma M. Y. Koomen (2017)

    Affective Teacher–Student Relationships and Students’ Engagement and Achievement: A Meta-Analytic Update and Test of the Mediating Role of Engagement

    School Psychology Review, 46(3), 239–261

    Amsterdam Üniversitesi arşivindeki yazar nüshası. Okul öncesinden liseye 189 araştırmanın sentezi; ilişki, katılım ve başarı arasındaki bağlantıları inceler. Belirli bir İngilizce kursunun etkisini veya tek başına nedenselliği kanıtlamaz.

  2. British Council · TeachingEnglish (Güncel kaynak)

    Teaching English in primary

    Öğretmen gelişimi programı

    Çocukların gelişimi, düşünme becerileri ve öğrenme için değerlendirmeye ilişkin resmî öğretmen gelişimi çerçevesi. Bir etkililik deneyi değildir; ilkokul bağlamına aittir.

  3. Cambridge English (Güncel kaynak)

    Cambridge English Teaching Framework

    Öğretmen mesleki gelişim çerçevesi

    Öğreneni tanıma, öğretim, değerlendirme, dil yeterliği ve mesleki gelişim boyutlarını tanımlar. Okulumuza veya öğretmenlerimize verilmiş bir Cambridge onayı anlamına gelmez.

  4. Roy Lyster & Kazuya Saito (2010)

    Oral feedback in classroom SLA: A meta-analysis

    Studies in Second Language Acquisition

    Sınıf ortamındaki sözlü düzeltici geri bildirim araştırmaları. Yayıncı özeti üzerinden değerlendirildi; farklı yaş ve öğretim bağlamlarını kapsar.

Yazının başına dönün