Öğretmenlerimiz
Sakarya Amerikan Kültür · Öğretmen ve öğrenme

Sizin hayatınız. Sizin İngilizceniz.

Yetişkin ve iş İngilizcesinde öğretmenin yol gösteren rolü.

Bir seyahatte kendini anlatmakla bir toplantıda öneriyi savunmak farklı ihtiyaçlardır. İyi öğretmen bu farkı duyar; seviyeyi, kullanım amacını ve geri bildirimi aynı öğrenme planında buluşturur.

Bir öğretmenin iki yetişkin öğrenciyi amaçlı bir konuşmada dinlediği, Boğaz manzaralı çalışma odasının editoryal illüstrasyonu.
Sakarya Amerikan Kültür6 dk okuma5 kaynak
Bu yazıda

“İngilizcemi geliştirmek istiyorum” aynı cümleyle başlayan çok farklı hikâyeleri anlatabilir. Bir öğrenci yurt dışında rahatça soru sormak, diğeri uluslararası bir görüşmede fikrini tamamlayabilmek ister. Bir başkası yıllardır bildiği kelimeleri konuşurken bir araya getirmekte zorlanır. Öğretmenin ilk işi, bu genel isteğin arkasındaki gerçek kullanım ihtiyacını anlamaktır.

Yetişkin İngilizcesiyle kurumsal İngilizceyi birlikte ele almak bu yüzden anlamlıdır. Her ikisinde de öğrenmenin yönünü kişinin hayatı belirler; iş ortamında buna görevler, muhataplar ve şirketin beklentileri eklenir. Bu rehber, Sakarya’da bireysel veya kurumsal eğitim arayanlar için öğretmen desteğini görünür öğretim kararları üzerinden değerlendiriyor.

Seviyenin yanına bir soru daha: İngilizceyi nerede kullanacaksınız?

Bir seviye tespiti dil bilgisi ve beceriler hakkında başlangıç bilgisi verir. Ancak aynı düzeydeki iki kişinin önceliği farklı olabilir. Biri konuşmayı başlatmakta, diğeri uzun bir açıklamayı takip etmekte zorlanır. Öğretmenin bu farkı anlayabilmesi için önce geçmiş öğrenme deneyimini, günlük kullanım fırsatlarını ve öğrencinin zorlandığı durumları dinlemesi gerekir.

British Council’ın ihtiyaç analizi açıklaması, öğrencinin dili kullanacağı bağlamları ve çalışmak istediği alanları öğrenmeyi ders planlamasının bir parçası olarak ele alır. Bu yaklaşımın değeri, planın yalnızca kitabın sırasından değil öğrencinin ihtiyacından da beslenmesidir. İhtiyaç konuşması aynı zamanda öğrencinin kendi öğrenmesine daha bilinçli katılmasına yardımcı olabilir.[1]

“İşim için İngilizce” ifadesini biraz açın: Bir e-postada talebi mi netleştireceksiniz, çevrim içi toplantıda söz mü alacaksınız, ziyaretçiye süreci mi anlatacaksınız? Bireysel hedefte de aynı ayrıntı önemlidir. Seyahatte bir durumu açıklamak ile bir arkadaş sohbetini sürdürmek farklı dil kullanımları gerektirir. Öğretmenin soruları bu hedefi çalışılabilir hale getirir.

Yetişkinin deneyimini derse taşıyan, hataya alan açan öğretmen

Yetişkin bir öğrenci sınıfa boş bir sayfa olarak gelmez. Mesleki bilgisi, yaşam deneyimi, öğrenmeye ilişkin alışkanlıkları ve bazen önceki denemelerden kalan çekinceleri vardır. Saygılı bir öğretmen bu birikimi bir kaynak olarak görür. Öğrencinin anlatabileceği bir konu üzerinden çalışmak, dikkatini yalnızca doğru dil biçimini bulmaya değil anlamını karşısındakine ulaştırmaya da yöneltebilir.

Bir konuşmanın ortasında kelime bulamamak yetişkinler için rahatsız edici olabilir. Öğretmenin görevi her boşluğu hemen doldurmak değildir. Düşünme süresi vermek, bir başlangıç ifadesi sunmak veya aynı düşünceyi daha basit biçimde ifade etmeye yardım etmek öğrencinin konuşmayı sürdürmesini sağlayabilir. Böylece destek, öğrencinin yerine işi yapmak yerine onun katılımını mümkün kılar.

Cambridge English’in öğretmen çerçevesi, öğreneni anlamayı ve mesleki değerleri öğretmenliğin bileşenleri arasında sayar. Bizim bu çerçeveden çıkardığımız pratik soru şudur: Öğrenci derste kendi amacını ifade edebiliyor ve zorlandığı noktayı rahatça konuşabiliyor mu? İyi bir ilişki, bu sorunun öğretim kararlarına yansımasıyla anlam kazanır.[2]

Dersin merkezinde tamamlanacak bir iletişim işi olmalı

Bir cümleyi doğru biçimde kurmak dil öğrenmenin önemli parçasıdır. Fakat karşılıklı iletişimde dinleyiciyi anlamak, uygun sözü seçmek ve cevaba göre yön değiştirmek de gerekir. Öğretmen, alıştırmada çalışılan dili anlamlı bir göreve bağladığında öğrenci bildiğini farklı koşullarda kullanmayı deneyebilir. Görevin sonunda bir karar, anlaşılmış bir açıklama veya netleşmiş bir talep bulunabilir.

Council of Europe’un eylem odaklı yaklaşımı, öğrenenleri birlikte iş yapan sosyal aktörler olarak ele alır. Buradan öğretim için çıkarabileceğimiz fikir, dili yalnızca gösterilecek bilgi olarak değil bir amacı gerçekleştirmek için kullanılan araç olarak düşünmektir. Bu resmî yaklaşım bir çerçevedir; belirli bir dersin sonucunu kendiliğinden kanıtlamaz.[3]

Örneğin bir yetişkin iki seyahat seçeneğini karşılaştırabilir; bir çalışan ise iki teslim tarihi arasındaki farkı açıklayabilir. Dil yapıları benzer olsa bile içerik ve iletişim amacı farklıdır. Öğretmen hazırlık sırasında gereken ifadeleri sağlar, uygulamada öğrencileri dinler, ardından tekrar çalışılması gereken noktayı belirler. Böylece konuşma, rastgele sohbetin ötesinde izlenebilir bir öğrenme fırsatına dönüşür.

Pratiğe taşıyın

Hedefinizi derse dönüştüren üç soru

Bireysel öğrenci veya şirket temsilcisi olarak görüşmeye aşağıdaki üç başlıkla başlayabilirsiniz.

  1. Hangi durumda İngilizce kullanacağım?

    Genel bir hedefin yanına bir muhatap ve bir iletişim işi ekleyin: ziyaretçiye süreci anlatmak, görüşmede fikri gerekçelendirmek gibi.

  2. Bu işi derste nasıl çalışacağız?

    Hazırlık, uygulama ve geri bildirimin aynı amaca nasıl bağlanacağını sorun.

  3. Gelişimi ne üzerinden anlayacağız?

    Çalışılan başlıkların yanında daha bağımsız yapabildiğiniz bir görevi de değerlendirmeye alın.

Kurumsal eğitimde öğretmen, işi ve dil ihtiyacını birlikte okur

Bir şirketin İngilizce hedefi, sektörde kullanılan kelimelerin listesinden daha geniştir. Aynı kurumda müşteriyle konuşan, teknik süreç açıklayan ve toplantı yöneten kişilerin görevleri farklılaşabilir. Öğretmen bu görevleri tanıdığında dilin hangi bölümünün önemli olduğunu daha iyi tartışabilir: Açık bir talep, dikkatli bir teyit, kısa bir özet veya kibar bir itiraz.

British Council’ın iş İngilizcesi program tasarımı rehberi; katılımcıların iş bağlamını, ihtiyacını ve program hedeflerini birlikte incelemeyi önerir. Bu, kurumun beklentisini öğretimde çalışılabilecek iletişim görevlerine çevirmeye yardımcı olan bir mesleki kaynaktır. Programın amacı, kullanılacak materyal ve değerlendirme yolu aynı ihtiyaca bağlanmalıdır.[4]

Gizli şirket belgelerini derse taşımak gerekmez. Gerçek işin mantığını koruyan, kişisel ve ticari bilgileri içermeyen görevler kullanılabilir. Öğrenci bir toplantı kararını özetlemeyi veya belirsiz bir isteğe açıklayıcı soru sormayı çalışabilir. Öğretmen sektör uzmanı rolünü üstlenmek yerine, katılımcının uzmanlığını anlaşılır İngilizceyle ifade etmesine yardımcı olur.

“Daha akıcı konuşun” yerine kullanılabilir bir sonraki adım

Genel bir övgü ya da eleştiri, hangi davranışın değişmesi gerektiğini tek başına anlatmaz. Öğretmenin geri bildirimi belirli bir ana bağlandığında öğrenci ne üzerinde çalışacağını daha kolay görebilir. Açıklaması anlaşıldı mı? Önemli bilgi eksik kaldı mı? Soruyu anlamadığı halde konuşmayı sürdürmeye mi çalıştı? Yanıtlar, sonraki uygulamanın odağını belirler.

Sözlü düzeltici geri bildirim üzerine Lyster ve Saito’nun sınıf araştırmalarını birleştiren çalışması, dil gelişiminde olumlu ve kalıcı etkiler bildiriyor. Öğretim açısından buradan çıkarılacak sonuç, yalnızca düzeltmenin varlığına değil öğrencinin onu tekrar kullanabileceği fırsata da dikkat etmektir.[5]

Bir sunumun açılışı anlaşılmıyorsa bütün sunumu yeniden yazmak yerine ilk iki cümleyi netleştirmek üzerinde çalışılabilir. Bir talep fazla dolaylı kaldıysa amacı daha açık ifade etme denenebilir. Aynı görev yeniden yapıldığında öğrenci aldığı geri bildirimin konuşmayı nasıl değiştirdiğini duyabilir. Öğretmen de bir sonraki çalışmada aynı noktayı yeniden dinleyerek daha bağımsız kullanımın başlayıp başlamadığını fark edebilir.

İlerlemeyi, artık yapabildiğiniz iş üzerinden konuşmak

Bir kursun sonunda işlenen ünite sayısı görülebilir. Öğrencinin hayatı açısından daha anlamlı soru, hangi durumun artık daha yönetilebilir olduğudur. Daha önce yarıda bıraktığı açıklamayı tamamlayabiliyor mu? Bir konuşmanın ana fikrini yakalayabiliyor mu? Anlamadığında uygun bir soru sorabiliyor mu? Bu tür hedefler öğrenilen içerikle kullanım arasında bağ kurar.

Kurumsal eğitimde de katılım bilgisi, çalışılan içerik ve gözlenebilen iletişim performansı ayrı ayrı düşünülmelidir. Derse gelmek önemlidir; fakat tek başına bir iş görüşmesini bağımsız yürütebilmek anlamına gelmez. Öğretmenle yapılacak değerlendirme, neyin gerçekten gözlendiğini ve hangi görevin hâlâ destek gerektirdiğini açıkça anlatmalıdır.

Sakarya Amerikan Kültür’de yetişkin ve kurumsal İngilizce yaklaşımını anlamak için önce kendi kullanım hedefinizden başlayabilirsiniz. Öğretmenin ne öğreteceği kadar size ne yaptıracağına, nasıl dinleyeceğine ve sonraki adımı nasıl açıklayacağına bakın. Dil öğrenme süreci, sizin hayatınızla ilişki kuran bir öğretim konuşmasına dönüştüğünde daha anlamlı bir yön kazanır.

Sakarya Amerikan Kültür

Günlük hayatınızdan başlayın. İş hedefinizi de konuşalım.

Kendi iletişim hedefiniz için Yetişkin İngilizceyi; ekibinizin görevlerine yönelik bir plan için Kurumsal İngilizceyi inceleyin. İki programın ortak noktasında, ihtiyacı anlayan ve pratiği anlamlı hale getiren öğretmen desteği bulunur.

Kaynakça

Bilginin kaynağına ulaşın.

Numaralı bağlantılar, yazıda yararlanılan araştırmalara ve resmî açıklamalara yönlendirir. Kaynak notları, her yayının kapsamını ve nasıl değerlendirildiğini açıklar.

  1. British Council · TeachingEnglish (Güncel kaynak)

    Needs analysis

    Teaching knowledge database

    Öğrencinin dil kullanma ihtiyacını anlamaya ilişkin pedagojik açıklama. Deneysel araştırma olarak sunulmaz.

  2. Cambridge English (Güncel kaynak)

    Cambridge English Teaching Framework

    Öğretmen mesleki gelişim çerçevesi

    Öğreneni tanıma, öğretim, değerlendirme, dil yeterliği ve mesleki gelişim boyutlarını tanımlar. Okulumuza veya öğretmenlerimize verilmiş bir Cambridge onayı anlamına gelmez.

  3. Council of Europe (Güncel kaynak)

    The action-oriented approach

    Common European Framework of Reference for Languages

    İletişim görevleri, öğrenci katılımı ve öğretmen desteğini açıklayan resmî eğitim çerçevesi; deneysel bir etkililik araştırması değildir.

  4. British Council · TeachingEnglish (Güncel kaynak)

    Designing Business English programmes 1

    Planning lessons and courses

    İş bağlamındaki ihtiyaçları, program amaçlarını ve öğretim tasarımını ilişkilendiren mesleki rehber. Bu yazıda ihtiyaç analizi ve hedef belirleme bölümlerinden yararlanılmıştır.

  5. Roy Lyster & Kazuya Saito (2010)

    Oral feedback in classroom SLA: A meta-analysis

    Studies in Second Language Acquisition

    Sınıf ortamındaki sözlü düzeltici geri bildirim araştırmaları. Yayıncı özeti üzerinden değerlendirildi; farklı yaş ve öğretim bağlamlarını kapsar.

Yazının başına dönün